Lajme

Brenda operës së parë virtuale në botë

Shtëpia e Operës Mbretërore në Londrës, e çon audiencën e saj në një ‘’udhëtim virtual’’ të mahnitshëm të operës. Por a mund të jetë kjo e ardhmja e operës?

“Unë jam duke qëndruar në hapësirën e vogël që po pret operën e parë në botë të realitetit virtual. Kam kufje, dhe çantë shpine. Shtëpia e Operës Mbretërore po e quan këtë opera ‘’Tardis’”, mua më duket më shumë si një instalim arti, sido që të jetë kjo, nuk është opera siç e njohim ne, u shpreh sopranoja Anna Dennis.

©Stylus

Aktualja, ‘’Rising’’ u krijua dy vjet më parë, shumë më përpara epokës sonë pandemike, por tani është  duke e kryer funksionin e saj të aktualitetit. Ajo eksploron ato që masa i quan “ide të izolimit, lidhjes dhe ri-imagjinimit kolektiv”. Vetëm katër njerëz mund të hyjnë në operën “Tardis”, në të njëjtën kohë duhet mbajtur distancë dhe duke respektuar kështu masat anti-covid-19. Por kjo nuk është vetëm opera në kohën e pandemisë, por ‘’viktimë’’ e saj; për shkak të hapjes në dhjetor 2020, ajo ra pre e bllokimit.

Telat e ansamblit ”Chroma” me shtatë pjesë shoqërojnë sopranon Anna Dennis duke kënduar opera të mbingarkuar me veten. Ndërsa muzika e sopranos, Samantha Fernando është futur në kufjet tona e audiencës gjatë gjithë përvojës 15-minutëshe. Një portë në të majtë në këtë hapësirë virtuale është e përshtatur me dritë.

©theguardian

Aktualja, Rising është i shkurtër, por i mbushur me shumë opera dhe këngë të ndryshme, sa që duket tepër e madhe. Në dhomën e parë, shkallët dhe ndërtesat shtrihen pafundësisht në të gjitha drejtimet, por me rrugën të qartë, ka pak liri për të eksploruar këto botë të reja të çuditshme. Në “avatarët’’ e valles, të krijuar nga teknologjia e kapjes së lëvizjes dhe të parashikuara në ekranet e mëdha, përpilohen në sinkron me muzikën. Në një tjetër, grafikët e animuar si monitorët gjigantë imitojnë ngritjen dhe rënien e linjave muzikore.

Një çerek ore e çuditshme, e përqendruar, herë pas here lëvizëse dhe hutuese. Këngëtarët dhe muzikantët nuk e drejtojnë veprimin siç do të bënte zakonisht opera dhe gati sa  bëhen ndihmëse të një përvoje shumë-shqisore, por vizuale.

“Kjo nuk është e ardhmja e operës, por mund të jetë një nga të ardhmet e saj”, tha regjisorja Netia Jones.

©VirtualOperaHouse

E para, që do të thotë vepër arti totale ose e integruar, u miratua nga Wagner për të dhënë llogari se si revolucioni i tij në opera në Bayreuth do të bashkonte muzikën, dramën, vallëzimin dhe efektet teatrale. “Çfarë është opera?” ajo pyet. “Përkufizimi i vetëm që mendoj se ka kuptim është ‘një përvojë teatrale e udhëhequr nga muzika e kënduar’, përtej kësaj, ju mund të bëni gjithçka”, kishte thënë ajo.

Jones argumenton se realiteti virtual, “sfidon hierarkitë tradicionale të operës dhe muzikës klasike”.

‘’Është më demokratikja nga të gjitha mediat, mund të përmbysë ligjet e fizikës, prandaj pse do të duhet të përputhet me rregullat e zakonshme të shkëmbimit kulturor?”, kishte thënë regjisorja.

©Current Rising: The world’s first hyperreality opera /Youtube/

/TheGuardian/

 

Londër Opera Virtuale

Të ngjashme